Bu sözlük ne işe yarar?
UGC ve influencer marketing, büyük ölçüde İngilizce terimlerle konuşulan bir alandır. Bir brief'te "hook varyasyonu", bir teklifte "whitelisting", bir reklam raporunda "hook rate" veya "ROAS" görmek olağandır. Bu sözlük, markaların ve pazarlama ekiplerinin en sık karşılaştığı 33 terimi kısa ve net Türkçe tanımlarla bir araya getirir.
Terimler beş grupta toplanmıştır: temel kavramlar, video formatları, brief ve üretim, kullanım hakları ve reklam yayını, performans metrikleri. Her terimin yanında konuyu ayrıntılı anlatan rehberimize bağlantı bulabilirsiniz.
Temel kavramlar
UGC (User-Generated Content, kullanıcı üretimli içerik): Bir markanın profesyonel ekibi yerine gerçek kullanıcıların veya kullanıcı gibi görünen içerik üreticilerinin hazırladığı fotoğraf, video ve yorumlardır. Ayrıntılı tanım için UGC nedir? rehberimize bakabilirsiniz.
Organik UGC: Müşterilerin kendiliğinden, ücret almadan paylaştığı içeriktir. Markanın bu içeriği kendi kanallarında kullanabilmesi için içerik sahibinden izin alması gerekir.
Ücretli UGC (reklam UGC'si): Markanın brief verip ücret karşılığında ürettirdiği, reklamda ve ürün sayfalarında kullanmak üzere hazırlanan UGC'dir. Görünüşü doğaldır, ama bir satış mesajı ve kullanım hakkı anlaşması vardır.
UGC içerik üreticisi (UGC creator): Kendi hesabında yayınlamak yerine markaya video veya fotoğraf üretip teslim eden kişidir. Takipçi sayısından çok kamera önündeki doğallığı ve anlatım netliğiyle seçilir.
Influencer (sosyal medya etkileyicisi): Kendi kitlesine içerik yayınlayan ve bu kitlenin satın alma kararlarını etkileyebilen kişidir. Influencer iş birliğinde markanın satın aldığı şey, içeriğin yanında influencer'ın kitlesine erişimdir.
Mikro influencer: Belirli bir nişte, büyük hesaplara göre daha küçük ama bağlılığı genellikle yüksek bir kitleye sahip influencer'dır. Kategori sınırları kaynağa göre değişir. Bu modelle çalışmak için mikro influencer ajansı rehberimize bakabilirsiniz.
UGC ajansı: Markalar adına içerik üreticisi seçimi, brief, üretim, kalite kontrol, kullanım hakları ve teslimat süreçlerini yöneten ajanstır. Ajans seçerken bakılacak kriterleri UGC ajansı nasıl seçilir? yazımızda topladık.
AI UGC: Yapay zekâ avatarlarıyla üretilen, UGC görünümlü videolardır. Hızlı ve ölçeklenebilir olsa da gerçek bir kullanım deneyimine dayanmaz; farkları AI UGC ile gerçek içerik üreticisi karşılaştırmamızda anlattık.
Video formatları
Hook: Videonun ilk 2-3 saniyesinde izleyiciyi durduran açılıştır. Bir soru, çarpıcı bir görüntü veya sonucun kendisi olabilir. Örnekler için sattıran UGC hook formülleri yazımıza bakabilirsiniz.
Testimonial (müşteri yorumu videosu): Kişinin ürünle ilgili deneyimini kendi sözleriyle anlattığı videodur. Güven inşa etmek için en sık kullanılan formattır; ayrıntılar müşteri yorum videoları rehberimizde.
Unboxing (kutu açılışı): Ürünün paketten çıkarıldığı ilk anı gösteren videodur. Ambalaj, ilk izlenim ve kutu içeriğine dair soruları cevaplar; bkz. kutu açılışı videoları.
Önce-sonra (before/after): Ürün kullanımından önceki ve sonraki durumu karşılaştıran formattır. Kozmetik ve sağlıkla ilgili ürünlerde iddia dili mevzuata uygun kurulmalıdır.
Try-on (deneme): Giyim, ayakkabı veya aksesuarın üzerde denendiği videodur. Beden, kalıp ve duruş sorularını cevapladığı için giyim markalarında temel formattır.
GRWM (Get Ready With Me, benimle hazırlan): Kişinin hazırlanırken ürünleri doğal bir akış içinde kullandığı formattır. Kozmetik ve moda markalarında sık kullanılır.
Talking head: Kişinin kameraya doğrudan konuştuğu, yakın plan anlatım videosudur. Ürün açıklaması ve tavsiye mesajları için uygundur.
Problem-çözüm: Önce izleyicinin yaşadığı problemi, sonra ürünün çözümünü gösteren formattır. Diğer formatlar için UGC reklam videosu formatları rehberimize bakabilirsiniz.
Brief ve üretim
Brief: İçerik üreticisine verilen yönlendirme belgesidir. Ürün, hedef kitle, ana mesaj, kanıt, yapılacaklar ve yapılmayacaklar, teslim formatı ve takvimi içerir. Şablonlar için UGC video brief örnekleri.
Hook varyasyonu: Aynı videonun gövdesi korunarak yalnızca açılışın farklı versiyonlarla çekilmesidir. Reklam testinde hangi açılışın daha iyi çalıştığını görmeyi sağlar.
Ham görüntü (raw footage): Kurgulanmamış, altyazı ve müzik eklenmemiş çekimlerdir. Markanın kendi kurgusunu yapabilmesi veya yeni varyasyonlar üretebilmesi için teslim kapsamına eklenebilir.
Güvenli alan (safe zone): Dikey videoda platform arayüzünün (butonlar, açıklama metni) kapatmadığı alandır. Altyazı ve önemli görüntüler bu alanda tutulmalıdır; ayrıntılar Instagram Reels reklam rehberimizde.
Revizyon: Teslim edilen videoda brief'e göre yapılan düzeltmedir. Kaç revizyon hakkı olduğu ve neyin revizyon sayılacağı üretim başlamadan belirlenmelidir. Onay akışı için UGC kalite standartları yazımıza bakabilirsiniz.
Kullanım hakları ve reklam yayını
Kullanım hakkı (usage rights): Markanın teslim alınan içeriği hangi mecralarda, ne kadar süreyle ve hangi amaçla (organik, reklam, ürün sayfası) kullanabileceğini belirleyen izindir. Yazılı olarak ve üretimden önce belirlenmelidir.
Whitelisting: Markanın, içerik üreticisinin veya influencer'ın hesabı adına reklam yayınlamasına izin verilmesidir. Reklam, markanın değil üreticinin hesabından görünür. Ayrıntılar UGC kullanım hakları ve whitelisting rehberimizde.
Spark Ads: TikTok'un, organik bir paylaşımın üreticinin izniyle reklam olarak yayınlanmasını sağlayan reklam biçimidir. Kurulumu TikTok Spark Ads rehberimizde anlattık.
İş ortaklığı reklamı (partnership ads): Meta'nın Instagram ve Facebook'ta marka ile içerik üreticisinin hesaplarını birlikte gösteren reklam biçimidir. Whitelisting'in Meta'daki karşılığı olarak düşünülebilir.
Reklam ibaresi: Ticari iş birliği içeren paylaşımlarda içeriğin reklam olduğunu açıkça belirten ifade veya etikettir. Türkiye'de Reklam Kurulu'nun 2021'de yayımladığı sosyal medya etkileyicileri kılavuzu bu konuda yol gösterir.
Performans metrikleri
Hook rate (durdurma oranı): Videoyu gören kişilerin ne kadarının ilk birkaç saniyeden sonra izlemeye devam ettiğini gösterir. Düşükse sorun genellikle açılıştadır.
CTR (tıklama oranı): Reklamı görenlerin ne kadarının tıkladığını gösterir. Videonun ilgi yaratıp yaratmadığını ve eylem çağrısının gücünü ölçer.
CVR (dönüşüm oranı): Tıklayanların ne kadarının satın alma veya kayıt gibi hedeflenen eylemi gerçekleştirdiğini gösterir.
CPM (bin gösterim maliyeti): Reklamın bin kez gösterilmesinin maliyetidir. Platform, hedefleme ve sezona göre değişir; ayrıntılar TikTok reklam maliyeti yazımızda.
CPA (edinme başına maliyet): Bir satış veya müşteri kazanmak için harcanan ortalama reklam bütçesidir.
ROAS (reklam harcamasının getirisi): Reklamdan elde edilen gelirin reklam harcamasına oranıdır. Metrik seçimi için UGC performans metrikleri rehberimize bakabilirsiniz.
Kreatif yorgunluğu: Aynı reklam videosu aynı kitleye çok kez gösterildiğinde performansının düşmesidir. Çözümü düzenli olarak yeni videolar ve varyasyonlar eklemektir; bkz. kreatif yorgunluğu.
Sık sorulan sorular
UGC ile influencer içeriği arasındaki fark nedir? UGC'de marka, kendi reklam ve kanallarında kullanacağı içeriği satın alır; influencer iş birliğinde ise içeriğin yanında influencer'ın kitlesine erişimi satın alır. Ayrıntılı karşılaştırma için UGC mi, influencer mı? yazımıza bakabilirsiniz.
Whitelisting ile Spark Ads aynı şey mi? Amaçları aynıdır: reklamın içerik üreticisinin hesabından yayınlanması. Spark Ads bu işin TikTok'taki adı ve biçimidir; Meta'da benzer işlev iş ortaklığı reklamlarıyla sağlanır.
Kullanım hakkı olmadan UGC reklamda kullanılabilir mi? Hayır. İçerik üreticisinden alınmış, mecra ve süreyi belirten yazılı bir izin olmadan videonun reklamda kullanılması hukuki risk yaratır.
Hook rate ile CTR arasındaki fark nedir? Hook rate videonun izlenmeye devam edip etmediğini, CTR ise izleyicinin harekete geçip geçmediğini ölçer. Biri açılışın, diğeri mesaj ve eylem çağrısının gücünü gösterir.
Kuti hakkında
Kuti, Türkiye'nin UGC video ajansıdır. Markalar için içerik üreticisi seçimi, brief, üretim, kalite kontrol ve kullanım haklarıyla teslimatı uçtan uca yönetir; influencer iş birlikleri de hizmetleri arasındadır. Örnek işler için videolar sayfamıza bakabilir, teklif için iletişim formunu doldurabilirsiniz.
